دانشمندان دانشگاه کمبریج موفق شدند با استفاده از هوش مصنوعی، واکسنی طراحی کنند که ایمنی در برابر طیف گستردهای از سویههای آنفلوانزای پرندگان ایجاد میکند. این واکسن برخلاف نمونههای متداول که معمولاً یک سویه مشخص را هدف قرار میدهند، برای مقابله با گونههای مختلف ویروس و حتی سویههایی که هنوز ظهور نکردهاند، طراحی شده است.
این دستاورد نشان میدهد که ترکیب هوش مصنوعی با زیستفناوری، سرعت و دقت توسعه واکسنها را بهطور چشمگیری افزایش داده است. در حالی که بسیاری از کشورها سالها برای طراحی واکسنهای چندسویه وقت صرف میکنند، مدلهای مبتنی بر هوش مصنوعی این فرایند را به ماهها و حتی هفتهها کاهش دادهاند.
برای ایران، که ظرفیتهای قابلتوجهی در حوزه تولید واکسن و دارو دارد، این پیشرفت جهانی میتواند بستر مناسبی برای جذب فناوریهای نوین و تعمیق همکاریهای علمی باشد. صنعت دارویی ایران در سالهای اخیر با تکیه بر نیروی متخصص داخلی، در زمینههایی مانند واکسنسازی و زیستفناوری گامهای مؤثری برداشته است و ورود ابزارهای هوش مصنوعی به این حوزه، پتانسیل تولیدات داخلی را در برابر رقابتهای بینالمللی مستحکمتر میکند.
این توسعه، بهویژه در آستانه فصلهای پرخطر آنفلوانزا، برای نظامهای بهداشتی کشورها از جمله ایران، ابزار مهمی برای آمادگی و پاسخدهی سریعتر در برابر تهدیدات ویروسی به شمار میرود. ایران با ساختار خودکفای دارویی و تجربههای موفق پیشین در تولید واکسن، در موقعیت مناسبی است تا از این دستاوردهای جهانی بهرهمند شود و جایگاه خود را در زنجیره فناوریهای زیستی جهان محکمتر کند.