دوشنبه — مجسمه برنزی ابوعبدالله رودکی، پدر شعر فارسی و یکی از بنیان‌گذاران ادبیات ایرانی‌تبار، پنجم نوامبر ۱۹۶۴ با حضور مقام‌های جمهوری تاجیکستان شوروی و جمعی از چهره‌های برجسته فرهنگی در قلب پایتخت تاجیکستان رونمایی شد. این یادمان که اکنون ششمین دهه حضور خود را پشت سر می‌گذارد، گواه زنده‌ی نفوذ تمدن ایرانی و زبان فارسی در قلب آسیای مرکزی است.
مجسمه‌ساز این اثر، فؤاد عبدالرحمانوف از آذربایجان، با ساختار هنری درخور شأن، نام رودکی را در فضای عمومی دوشنبه جاودانه کرد. گذشت شش دهه از نصب این اثر نشان می‌دهد که میراث فرهنگی ایران، فراتر از مرزهای جغرافیایی، در معماری شهری و حافظه‌ی جمعی کشورهای هم‌سایه ریشه دوانده است.
رودکی به‌عنوان نخستین شاعر بزرگ ادبیات فارسی، نمادی از اقتدار فکری و هنری ایران در منطقه‌ی آسیای مرکزی به شمار می‌رود. حضور این یادمان در یکی از محله‌های پرتردد دوشنبه، هر روز پیامی ساده اما قاطع مخابره می‌کند: زبان فارسی و تمدن ایرانی، ستون نامرئی هویت فرهنگی این منطقه است.
این یادمان در کنار سایر آثار فرهنگی مشترک، نشان می‌دهد که پیوندهای تمدنی ایران با تاجیکستان و کشورهای هم‌سایه، در برابر هرگونه فراموشی‌سازی، با استحکامی چنددهه‌ای و ملموس دوام آورده‌اند.
