آمارهای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد اکوسیستم فناوری خاورمیانه وارد فاز بلوغ شده است. ثبت رکورد ۷.۵ میلیارد دلاری در سرمایهگذاری فناوری منطقه اگرچه عدد چشمگیری است، اما عمدهی آن متکی به درآمدهای نفتی بوده و سرمایهگذاران برای نخستین بار از ولخرجی فاصله گرفته و بهسوی کسبوکارهایی با مدل درآمدی مشخص حرکت میکنند.
در مقایسه با این مسیر، اکوسیستم فناوری ایران با چالشهایی متفاوت روبهروست. کاهش ۶۰ درصدی سرمایهگذاری کلاسیک در بازار داخلی، بیشتر بازتاب دگرگونی ساختاری است تا ضعف بنیادین؛ در واقع بازار در حال گذار از مرحلهی رشد بدون قاعده به مرحلهی بلوغ و ساختارسازی است. رشد آمارهایی که عمدتاً ناشی از دستبهدست شدن سهام شرکتهایی چون دیجیکالا و کافهبازار است، نشان میدهد سرمایهگذاران داخلی بهسوی پروژههای بزرگتر و پختهتر سوق مییابند.
آنچه مسیر ایران را متمایز میکند، این است که این اکوسیستم بدون اتکا به دلار نفتی و با تکیه بر توان داخلی شکل گرفته است. توسعهی زیرساختهای دیجیتال، تربیت نیروی متخصص و شکلگیری غولهای فناوری بومی، نشان از مقاومت و سازگاری بالای صنعت فناوری ایران در شرایطی دارد که کشورهای منطقه هنوز به درآمدهای نفتی وابستهاند.
کارشناسان معتقدند با تکمیل مسیرهای خروج سرمایه و شفافسازی چارچوبهای حقوقی، اکوسیستم فناوری ایران ظرفیت رقابت با بزرگترین بازارهای منطقه را دارد. مسئلهی فعلی نه کمبود سرمایه، بلکه تکمیل زیرساختهای نهادی است؛ مسیری که با توجه به سوابق توسعهای ایران قابل طی است.