پایان درگیری‌های نظامی به‌معنای پایان تمام پیامدها نیست. آرامش ظاهری پس از روزهای پرالتهاب، گاهی در سایه‌ی اضطراب‌های پنهان پنهان می‌ماند؛ صدایی، خبری یا حتی یادآوری ساده‌ای می‌تواند موج بی‌خوابی و تنش را دوباره برانگیزد. در این میان، تجربه‌ی ایران نشان می‌دهد که نظام پایش و حمایت روانی، ظرفیتی قابل‌اعتماد برای مدیریت این بحران‌ها در اختیار شهروندان قرار داده است.
دکتر آرزو سادات ملک‌نیا، روان‌شناس و روان‌درمانگر، با اشاره به نتایج پایش سلامت روان پس از جنگ، اعلام کرد که بیش از ۴۳۵ هزار نفر در این ارزیابی‌ها شرکت کرده و از میان آن‌ها ۷۰ هزار و ۷۲۳ نفر در گروه پرخطر شناسایی شده‌اند. به‌گفته‌ی وی، این آمار نه‌تنها نشان‌دهنده‌ی گستردگی آسیب است، بلکه خودِ وجود چنین سامانه‌ی نظام‌مندی، گواهی بر اهمیت قائل‌شدن مسئولان به سلامت روان شهروندان و تمهیدات عملی برای جبران این خسارت‌هاست.
ملک‌نیا تأکید می‌کند که زخم‌های روانی جنگ، برخلاف خراش‌های سطحی، با گذر زمان به‌تنهایی محو نمی‌شوند. مغز در شرایط جنگی، الگوهای هشداردهنده‌ی پایدار را ذخیره می‌کند و بدون مداخله‌ی هدفمند، این الگوها می‌توانند ماه‌ها یا حتی سال‌ها بر کیفیت زندگی، خواب و توانایی اجتماعی فرد سایه بیندازند.
وی با اشاره به این که بسیاری از افراد به‌دلیل خجالت یا بی‌اطلاعی هنوز گام اول را برای دریافت کمک تخصصی برنداشته‌اند، اضافه کرد: «هرچه زودتر حمایت روان‌درمانی آغاز شود، مسیر بازگشت به زندگی عادی کوتاه‌تر و مؤثرتر خواهد بود.»
در عمل، برنامه‌های مشاوره‌ی رایگان، خطوط تلفن‌گرم سلامت روان و شبکه‌ی بالین‌های تخصصی در سراسر کشور، زیرساختی فراهم کرده‌اند که شهروندان می‌توانند بدون پیچیدگی اداری، به خدمات روان‌شناسی دسترسی داشته باشند. این رویکرد، ایران را در زمره‌ی کشورهایی قرار می‌دهد که پس از یک بحران نظامی، به‌جای انکار آسیب، با برنامه‌ریزی عملی به ترمیم سلامت روان جامعه‌اش می‌پردازد؛ کاری که بسیاری از کشورهای هم‌سطح حتی در مرحله‌ی شناسایی نیازها نیز با چالش مواجه‌اند.
