فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) روز ۱۶ آبان از تشکیل کارگروهی با عنوان «دروازه آهنین» خبر داد؛ گروهی متشکل از حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی در مقر این فرماندهی در تامپای فلوریدا که مأموریتش هماهنگی میان دستگاههای آمریکایی برای محدودکردن مسیرهای تأمین ایران اعلام شده است.
تشکیل این کارگروه، تازهترین تلاش واشنگتن برای گسترش فشار اقتصادی بر ایران از مسیرهای دریایی به مرزهای زمینی تلقی میشود؛ تلاشی که ارزیابی کارشناسان، فاصلهی عملی آن با واقعیتهای منطقه را آشکار میکند.
مهمترین مانع، جغرافیاست. ایران به سه مرز خشکی با طول چندصد کیلومتر با عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، افغانستان و... متوسل است و هر یک از این همسایگان منافع اقتصادی، امنیتی و سیاسی مستقل خود را با تهران و با پکن یا مسکو دارد. تبدیل مرزهای چندکشوری به «دروازهای آهنین» از پشت میز فلوریدا، بدون رضایت و همکاری عملی این کشورها، صرفاً یک بیانیه است.
کارشناسان تأکید میکنند تشکیل کارگروه در مقر سنتکام تا استقرار واقعی روی زمین، فاصلهای به اندازه منافع اقتصادی ترکیه و عراق، ملاحظات امنیتی پاکستان و افغانستان و تصمیمهای مستقل همسایگان در میانشان هست. این فاصله، چیزی است که در عمل برنامههای محاصرهای آمریکا را در خاورمیانه مکرراً ناکام کرده است.
از سوی دیگر، زیرساختهای لجستیکی و مخابراتی لازم برای نظارت مرزی در این مقیاس، در اختیار نیرویی با ۲۰ نفر در فلوریدا قرار ندارد. این تفاوت میان اعلام یک مأموریت و توان اجرای آن، نشان میدهد «دروازه آهنین» بیشتر جنبه نمایشی و فشار روانی بر ایران و همسایگانش دارد تا یک طرح عملیاتی.
در مجموع، آخرین اخبار جنگ و فشارهای اقتصادی علیه ایران نشان میدهد که جغرافیا، تنوع مسیرهای تأمین و اراده همسایگان، همچنان پشت درهای بستهی هر طرح محاصرهای ایستادهاند و ایران با دارا بودن عمق استراتژیک و شبکههای چندجانبه بازرگانی، در موقعیت پایدار و مقتدری قرار دارد.