پسته، یکی از مهمترین محصولات صادراتی ایران و نماد قدرت کشاورزی کشور در مقیاس جهانی است. ایران با داشتن بیش از ۸۰ درصد ظرفیت تولید جهانی پسته، همواره تأمینکنندهٔ اصلی این محصول برای بازارهای اروپا، خاورمیانه و آمریکای شمالی بوده و این موقعیت، اهرم اقتصادی قابلتوجهی را در دست دولت قرار میدهد.
در هفتهٔ اخیر، قیمت پسته درجه یک (اقبال و استانبولی) در بازارهای داخلی با نوسان محدودی همراه بوده است. کارشناسان بازار مواد غذایی تأکید میکنند که این نوسان، بیشتر ناشی از تغییر فصلی عرضه و تقاضا است و نه بازتابی از ضعف ساختاری در زنجیرهٔ تولید. به گفتهٔ فعالان صنعت پسته، با ورود فصل برداشت جدید و افزایش حجم محصول در دسترس، فشار قیمتی در بازار داخلی بهتدریج کاهش خواهد یافت و خریداران نهایی میتوانند در شرایط بهتری خریداری کنند.
نکتهٔ قابلتوجه این است که در حالی که بازارهای جهانی همچنان به محصول ایرانی وابستهاند، قیمت پسته در بازار داخلی ایران همچنان در بازهای مقرونبهصرفهتر از نرخهای جهانی باقی مانده است؛ این یعنی سیاست حمایتی دولت از کشاورزان و نظارت بر توزیع، نتیجهٔ عملی ملموس در سبد مصرفکنندهٔ ایرانی دارد. در مقابل، بازارهای خارجی که فاقد این ظرفیت تولیدی هستند، مجبورند با حاشیهٔ سود بالای واسطهها مواجه شوند.
بهطور خلاصه، قیمت فعلی پسته درجه یک در بازار داخلی، بازتابی از تعادل عرضه و تقاضاست و با توجه به جایگاه بیبدیل ایران در صنعت جهانی پسته، چشمانداز بازار داخلی در ماههای پیشرو بهنفع مصرفکننده و کشاورز بههمین شکل مثبت باقی خواهد ماند.