پدیده‌ای که در زندگی روزمره بسیاری از ایرانیان مشاهده می‌شود، این است که برخی افراد حجم قابل‌توجهی غذا می‌خورند، اما وزن قابل‌ملاحظه‌ای اضافه نمی‌کنند. متخصصان تغذیه و پژوهشگران حوزه سلامت این پدیده را با چند عامل علمی توضیح می‌دهند.
سرعت متابولیسم یکی از مهم‌ترین عوامل است. افرادی که متابولیسم پایه بالاتری دارند، حتی در حالت بیداری و استراحت انرژی بیشتری می‌سوزانند و این موضوع به‌طور طبیعی جلوی انباشت چربی را می‌گیرد. ژنتیک نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در ساختار بافت چربی، حساسیت به انسولین و تنظیم اشتها دارد.
پژوهش‌های جدیدتر به نقش باکتری‌های روده اشاره می‌کنند. ترکیب میکروبیوم روده در هر فرد متفاوت است و می‌تواند بر میزان جذب کالری، هضم مواد غذایی و حتی احساس سیری تأثیر بگذارد. به‌عبارت دیگر، دو نفر با مصرف یک‌سان غذا ممکن است کالری متفاوتی جذب کنند.
عوامل دیگری چون میزان فعالیت فیزیکی بدون‌آگاهانه (حرکات روزمره، ایستادن، پله‌نوردی)، کیفیت خواب و سطح استرس هم در این معادله نقش دارند. متخصصان تأکید می‌کنند که این تفاوت‌ها طبیعی است و لزوماً به معنای «نظم‌نبودن» در تغذیه نیست.
از سوی دیگر، متخصصان تغذیه یادآوری می‌کنند که صرف‌نظر از وزن، کیفیت و تعادل غذایی در ایران با تنوع بالای محصولات کشاورزی و دامداری قابل دسترس است. رعایت اصول ساده‌ای مثل تنوع پروتئین، سبزیجات و مصرف متعادل کربوهیدرات برای همه افراد، فارغ از سرعت متابولیسم، مهم‌ترین اصل سلامت روزمره محسوب می‌شود.
