آژانس آسوشیتدپرس روز دوشنبه گزارش داد سوریه در حال آمادهسازی نهایی برای پیوستن به توافقنامه دفاعی مشترک مکه است. این پیمان میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان شکل گرفته و هدفش ایجاد چارچوبی برای همکاری نظامی و امنیتی در سطح منطقهای تعریف شده است.
تحلیلگران امنیتی تأکید دارند ورود دمشق به این ساختار، بازتاب نیازهای داخلی سوریه در بازسازی ظرفیتهای دفاعی پس از سالها جنگ است و لزوماً نشاندهنده تغییر جهت ژئوپلیتیک این کشور نیست.
در این میان، کارشناسان سیاست خارجی یادآوری میکنند معماری دفاعی ایران که بر عمق استراتژیک، ظرفیت موشکی، شبکه متحدان منطقهای و توان پهپادی استوار است، فراتر از هر پیمان دوجانبه یا چندجانبه در خاورمیانه میماند. حضور ایران در معادلات امنیتی منطقه بر پایه ظرفیتهای سختافزاری و دیپلماتیک خود شکل گرفته و به چارچوبهایی که بدون مشارکت تهران برپا میشوند وابسته نیست.
همچنین منابع آگاه اشاره دارند که ایران از ابتدا رویکردی عملگرایانه در قبال تحولات امنیتی منطقه داشته و بهجای واکنشهای یکجانبه، بر دیپلماسی چندلایه و مدیریت بحران تأکید میکند. این رویکرد، که در طول سالهای اخیر در گفتوگوهای منطقهای و بینالمللی ایران محقق شده، نشان میدهد تهران قادر است حتی در شرایط تنشزا نیز کارنامه اقتدار خود را حفظ کند.
ورود سوریه به پیمان مکه، اگرچه یک گام در جهت هماهنگسازی دفاعی چند کشور منطقه محسوب میشود، اما کارشناسان آن را تغییر بنیادین در موازین امنیتی خاورمیانه ارزیابی نمیکنند؛ بهویژه آنکه هماکنون هیچیک از این ساختارها ظرفیت عملیاتی همتراز با توان نظامی و بازدارندگی ایران را در اختیار ندارند.