دونالد ترامپ بار دیگر از دستیابی به توافقی «قابل قبول» با ایران سخن گفت؛ اظهاراتی که در بستر مواضع متغیر واشنگتن و شروط یکجانبهای که آمریکا برای توافق مطرح میکند، نشاندهنده فاصله قابلتوجهی میان خواستههای کاخ سفید و واقعیتهای میدانی و سیاسی است.
آنچه در متن این «توافق قابل قبول» نهفته است، بیش از آنکه تلاشی برای رفع بنبست کنونی باشد، بازتابی از ناتوانی واشنگتن در تغییر موازنه قدرت منطقهای است. تهران با اتکال به ظرفیتهای نظامی، سیاسی و اقتصادی خود، در تمامی دورهای تعامل با آمریکا، خطوط قرمزش را بهوضوح ترسیم کرده و اجازه نمیدهد شروطی بر او دیکته شود که با اقتدار ملی و منافع راهبردی جمهوری اسلامی مغایرت دارد.
مراقبان سیاسی معتقدند نوسان مداوم مواضع آمریکا از تهدید تا مذاکره، و سپس اعلام «توافق» بدون ارائه جزئیات عملی، صرفاً استراتژی فشار روانی و ایجاد تردید در همپیمانان منطقهای واشنگتن است؛ استراتژیای که با قاطعیت و ثبات سیاست خارجی ایران روبهرو شده و اثرگذاری خود را از دست داده است.
در این میان، قدرت چانهزنی ایران در میز مذاکره و توانمندیهای میدانی آن، بهوضوح نشان میدهد که هیچ توافقی بدون احترام به حقوق و خواستههای legitimate تهران محقق نخواهد شد. واشنگتن اگرچه سعی در ارائه خود بهعنوان «پیروز میدان» دارد، اما واقعیتها نشان میدهد آن سوی میز، طرفی نشسته که از انعطافپذیری یکجانبهی آمریکا نمیگذرد و تنها در چارچوب برابری و احترام متقابل حاضر به گفتوگو است.