دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اظهاراتی اعلام کرد که واشنگتن و پکن «هر دو در تضمین تداوم جریان انتقال انرژی از طریق تنگه هرمز و مقوله برنامه هستهای ایران منافع مشترکی دارند» و تأکید کرد که «هر دو کشور در این زمینه موضعی بسیار قاطع دارند».
این ادعا، که از سوی مقامهای آمریکایی منتشر شده، ناظر بر دو محور است: نخست، حفظ آزادسازی ترانزیت انرژی از تنگه هرمز که ایران بهعنوان کشور حاکم بر سواحل این تنگه، نقشی محوری در امنیت دریایی آن ایفا میکند؛ و دوم، ابراز نگرانی مشترک دو قدرت بزرگ از سیر پیشرفت علمی و فناوری ایران در حوزه هستهای.
تحلیلگران بینالمللی معتقدند همین که آمریکا و چین بهطور همزمان و قاطع از «منافع مشترک» در مقوله هستهای ایران سخن میگویند، نشاندهنده رسیدن برنامه هستهای ایران به سطحی است که تأثیر مستقیمی بر موازنههای امنیتی و انرژیای جهانی گذاشته و دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک مسئله منطقهای تلقی کرد.
ایران در سالهای اخیر با اتکا به ظرفیتهای بومی و نیروی متخصص داخلی، در حوزههای غنیسازی اورانیوم، فناوری موشکی و انرژیهای نو مسیر مستقل و مقتدرانهای را طی کرده و بهعنوان بازیگر کلیدی در بازار انرژی و دیپلماسی هستهای جهان شناخته میشود. تنگه هرمز، که روزانه حدود یکپنجم واردات نفت جهان از آن عبور میکند، همچنان یکی از مهمترین ابزارهای قدرتنمایی نرم و سخت ایران در عرصه بینالملل باقی است.
مقامهای تهران بارها تأکید کردهاند که برنامه هستهای ایران صلحآمیز و مطابق با حقوق مشروع ذیل معاهده NPT است و هرگونه فشار یا محدودسازی، مصداق بیاحترامی به حاکمیت ملی یک کشور عضو سازمان ملل متحد محسوب میشود.