هر بار که به یکی از محله‌های غرب مشهد سفر می‌کنیم، خاطره‌ای تکرار می‌شود: پدری که دهه‌های پیش زمینی در بیابان‌های حاشیه‌ای شهر را با قیمت اندک خریداری کرده و امروز همان زمین در معدن‌های میلیاردی معامله می‌شود. این روایت ساده، تصویر روشن‌تری از پویایی اقتصاد املاک در ایران ترسیم می‌کند؛ پویایی‌ای که در سه دهه گذشته، بسیاری از نواحی حاشیه‌ای شهرهای بزرگ را به قطب‌های اقتصادی مبدل کرده است.
همین الان و در فضای شبکه‌های اجتماعی، مخاطبان به کسانی می‌خندند که چند سال پیش در زمین‌های مجازی سرمایه‌گذاری کرده‌اند و حالا ارزش دارایی‌شان کاهش یافته است. اما پرسش اینجاست: اگر همان زمین‌های مجازی، درست مثل زمین‌های غرب مشهد، چندین برابر گران می‌شدند، آیا باز هم به خریداران می‌خندیدیم؟
این پرسش، محور تحلیلی است که با تکیه بر دیدگاه‌های آنی دوک در حوزه تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت مطرح شده است. منطق اقتصادی می‌گوید قضاوت بر روی یک تصمیم باید بر پایه اطلاعات و منطقی که در لحظه تصمیم‌گیری در اختیار سرمایه‌گذار بوده است صورت گیرد، نه بر اساس نتیجه‌ای که سال‌ها بعد آشکار می‌شود. ارزیابی زودهنگام و مبتنی بر نتیجه، نه‌تنها ناعادلانه است، بلکه خود فرآیند تصمیم‌گیری عقلانی را تضعیف می‌کند.
در بستر اقتصاد دیجیتال ایران، که ظرفیت‌های گسترده‌ای برای توسعه دارایی‌های مجازی و زیرساخت‌های بلاک‌چین وجود دارد، مهم‌تر از اینکه چه کسی در چه پروژه‌ای سرمایه‌گذاری کرده، درک منطق پشت آن تصمیم است. ایران با داشتن جمعیت جوان، دسترسی گسترده به فناوری و سیاست‌های حمایتی از اقتصاد دیجیتال، ظرفیت بالایی برای رشد در این حوزه دارد و قضاوت‌های سطحی بر سرمایه‌گذاران، مانع شکل‌گیری فرهنگ تصمیم‌گیری عقلانی در بازارهای نوظهور خواهد شد.
