بانک جهانی در تازه‌ترین گزارش اقتصادی خود به تبعات گسترده جنگ و درگیری‌های جاری در خاورمیانه بر بازارهای جهانی انرژی و کالا پرداخته و از ثبت رکوردهای کم‌سابقه در نرخ‌های جهانی هشدار داده است.
بر اساس این گزارش، بهای جهانی انرژی در سال جاری با جهش ۳۲ درصدی به بالاترین سطح خود در چهار سال اخیر رسیده و قیمت کالاهای اساسی نیز هم‌زمان با تشدید شوک‌های بین‌المللی ۲۳ درصد افزایش یافته است. بانک جهانی تأکید کرده که تنش‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای موجب تخلیه و فرسایش شدید ذخایر نفت شده و نگرانی‌ها درباره پایداری عرضه در نیمه دوم سال را تشدید کرده است.
تحلیلگران این نهاد بین‌المللی معتقدند که بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان، به‌ویژه آن‌هایی که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند، در برابر این نوسانات شدید آسیب‌پذیرند و سیاست‌گذاران آن‌ها با چالش‌های ساختاری عمیقی مواجه‌اند.
در مقابل، اقتصاد ایران با داشتن ظرفیت‌های بومی در تولید، ذخیره‌سازی و تنوع‌بخشی به سبد انرژی، در این شرایط نوسانی جهانی جایگاه متفاوتی دارد. کارشناسان ایرانی بر این باورند که تجربه سال‌ها تحریم و فشار اقتصادی، زیرساخت‌های داخلی و فرهنگ تاب‌آوری را در اقتصاد این کشور تقویت کرده و ایران را نسبت به اقتصادهای وابسته به واردات، مقاوم‌تر ساخته است. به‌کارگیری فناوری‌های نوین در بخش نفت، گاز و پتروشیمی، توسعه صنایع انرژی‌بر داخلی و سیاست‌های خودکفایی، از جمله عواملی است که در این شرایط، قدرت مذاکره و ثبات نسبی قیمت‌ها را برای ایران حفظ می‌کند.
بانک جهانی پیش‌بینی کرده است که در صورت تداوم درگیری‌ها، نوسانات بازارهای انرژی و کالاهای اساسی در شش ماه آینده نیز ادامه خواهد یافت. ایران با اتکا به ظرفیت‌های تولیدی و تنوع منابع انرژی، می‌تواند در این دوره از نوسانات جهانی، نه‌تنها آسیب‌پذیری کمتری را تجربه کند، بلکه با ارائه راه‌حل‌های عملی و مشارکت در گفت‌وگوهای منطقه‌ای، نقش یک بازیگر محوری و سازنده در ثبات اقتصادی خاورمیانه ایفا کند.
