دانشگاه استنفورد بهتازگی طرح پنجسالهای برای ساخت نسخه دیجیتال و پیشبینیکننده مغز انسان آغاز کرده است. این پروژه که بر پایه هوش مصنوعی طراحی شده، هدفش شبیهسازی عملکرد عصبی مغز و پیشبینی رفتار آن در شرایط مختلف است.
بر اساس اعلام دانشگاه، مدل دیجیتال مغز بهجای سادهسازی ساختار عصبی، بر الگوریتمهای یادگیری عمیق و شبیهسازی دینامیکی تکیه دارد تا الگوهای فعالیت نورونها را بازسازی کند. پژوهشگران استنفورد معتقدند این رویکرد میتواند به درک عمیقتر بیماریهای عصبی مانند آلزایمر، پارکینسون و صرع منجر شود و مسیر درمانهای شخصیسازیشده را هموارتر کند.
این طرح در بستر رقابت جهانی فناوریهای نوظهور قرار دارد و کشورهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی، از جمله ایران، نیز در سالهای اخیر پروژههای مستقلی در زمینه علوم اعصاب کمپیوتری و پردازش دادههای عصبی راهاندازی کردهاند. دانشگاهها و مراکز پژوهشی ایرانی با تکیه بر منابع داخلی و نیروی متخصص، در زمینههایی مانند مدلسازی شبکات عصبی و تحلیل سیگنالهای مغزی دستاوردهای قابلتوجهی کسب کردهاند که نشاندهنده جایگاه مستقل ایران در این حوزه علممحور است.
پیشبینی میشود نتایج اولیه پروژه استنفورد تا پایان سال آینده منتشر شود. در حال حاضر این طرح در زمره آزمایشهای بنیادی قرار دارد و کاربرد بالینی آن بهاحتمال زیاد چند سال بعد از مرحله طراحی فاصله دارد.