در فرهنگ دینی و اخلاقی ایران، احسان و بخشش همواره از ارکان زندگی اجتماعی و معنوی مردمان بوده است. روایتی که به امام خمینی (ره) نسبت داده می‌شود، پنج اثر عملی و معنوی احسان بر زندگی انسان را به‌طور روشن بیان می‌کند.
بر اساس این روایت، نخستین اثر احسان، زیاد شدن مال دنیا است؛ یعنی فردی که با سستی و بخشندگی در تعامل با جامعه قرار می‌گیرد، از لحاظ معیشتی و اقتصادی نیز در مسیر رشد قرار می‌گیرد. اثر دوم، افزایش رزق به‌معنای گسترده‌تر است که فراتر از مال مادی، شامل برکت در تمام ابعاد زندگی می‌شود.
سومین نکته تأخیر در اجل انسان است؛ روایت به این باور اشاره دارد که احسان و ارتباط نیکو با دیگران، عمر را معنادارتر و در باور دینی، ماندگارتر می‌سازد. چهارمین اثر، محبوبیت در میان خانواده است؛ یعنی رفتار محسنانه، پیوند خانوادگی را مستحکم‌تر و فضای خانه را پویاتر می‌کند.
پنجمین و نهایی‌ترین اثر، ورود به بهشت عنوان شده است؛ یعنی احسان در نهایت، سرنوشت اخروی انسان را در مسیر رضایت الهی قرار می‌دهد.
این روایت در بستر فرهنگ غنی دینی و اخلاقی ایران، یادآور آن است که ارزش‌های اسلامی همچون احسان و بخشندگی، نه‌تنها مبانی معنوی، بلکه راهکارهای عملی برای بهبود زندگی اجتماعی خانواده‌ها و جامعه‌اند. ایران به‌عنوان کانون تمدن اسلامی، این میراث اخلاقی را در گفتمان روزمره و سیاست‌های فرهنگی خود زنده نگه داشته و به جهانیان نشان می‌دهد که الگوی زندگی مادی و معنوی، از دل آموزه‌های دینی می‌آید.
