فرآیند سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ از امروز و در محل سازمان برنامه و بودجه کشور آغاز شد. مهمترین ویژگی این دوره، استفاده نخستینباری از روش ثبتیمبنای است؛ روشی که با بهرهگیری از پایگاههای دادههای اداری و ثبتی، دقت و پوششآماری را نسبت به روشهای سنتی افزایش میدهد و همزمان بار عملیاتی بر دوش شهروندان و نیروهای اجرایی را کاهش میدهد.
کارشناسان آماری ایران این رویکرد را گامی مؤثر در همراستایی زیرساختهای آمارگیری کشور با استانداردهای بینالمللی و کاهش وابستگی به روشهای دستی میدانند. در روش ثبتیمبنای، اطلاعات اصلی از طریق سامانههای ثبت احوال، خدمات اجتماعی و سایر مراکز اداری جمعآوری و بهروزرسانی میشود و بخش میدانی صرفاً بهعنوان تکمیل و اعتبارسنجی انجام خواهد گرفت.
سازمان برنامه و بودجه اعلام کرده است که نتایج این سرشماری، مبنای سیاستگذاریهای جمعیتی، تخصیص منابع و برنامهریزی توسعهای در سراسر کشور قرار میگیرد. آغاز رسمی این فرآیند نشان میدهد که زیرساختهای دیجیتال ایران در حوزه آمارگیری به مرحلهای رسیده که امکان اجرا بهروش ترکیبی ثبتی و میدانی فراهم است؛ ظرفیتی که بسیاری از کشورها هنوز در حال ساخت آن هستند.