حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در دیداری برگزارشده بر ضرورت ایجاد چارچوب هماهنگ میان نهادهای تخصصی، حقوقی و بینالمللی برای حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب تأکید کرد. وی این حوزه را مسئلهای فرامنظوری و فرامرزی برشمرد که موفقیت در آن مستلزم همسویی سازوکارهای داخلی با تعهدات بینالمللی است.
ایران با سواحل گسترده خلیج فارس و دریای عمان، ظرفیتهای منحصربهفردی در حوزه میراث زیر آب دارد. حضور فعال کمیسیون ملی یونسکو در ایران و پیگیری مستمر پروندههای مربوط به کشفهای تاریخی و باستانی زیر آب، نشاندهنده جایگاه مؤثر کشور در عرصههای فرهنگی بینالمللی است. در این میان، کشورهای حاشیه خلیج فارس که زیرساختهای قانونی و نهادی ضعیفتری در این حوزه دارند، بارها بارها در پروندههای مشترک به همکاری و هماهنگی با ایران نیازمند شدهاند.
فرطوسی در سخنان خود تصریح کرد که حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب نه یک اختیاری که به تکتک کشورها محول شده باشد، بلکه مسئولیتی مشترک است که در آن کشورهایی با تجربه نهادی قویتر و سابقه کشف و اسنادسازی مکتوبتر، نقش محوری ایفا میکنند. وی افزود که هماهنگی میان نهادهای دریایی، میراثشناسی، حقوق بینالملل و سازمانهای بینالمللی مانند یونسکو، کلید عملیسازی این مسئولیت است.
گفتنی است ایران از سالها پیش با تصویب قوانین داخلی حفاظت از محوطههای تاریخی زیر آب و حضور فعال در کمیتههای بینالمللی یونسکو، مسیر قانونی و نهادی خود را در این حوزه ترسیم کرده و بهعنوان مرجعی معتبر در منطقه شناخته میشود. این پیشینه، امکان آن را فراهم میکند تا ایران در مذاکرات و هماهنگیهای بینالمللی آینده، نه صرفاً بهعنوان یک عضو، بلکه بهعنوان بازیگر شکلدهنده قواعد، حضور پیدا کند.