دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، در تازهترین اظهارات خود سیاستهای انرژی آمریکا را عامل اصلی نوسانات و افزایش قیمت سوخت در بازارهای اروپایی دانست و خواستار شفافسازی مسئولیتپذیری واشنگتن شد.
توسک در این اظهارات که بازتاب گستردهای در رسانههای اروپایی یافت، تأکید کرد: «زمان آن رسیده است با صدای بلند بگوییم مسئولیت اصلی این وضعیت بر عهده سیاستهای یکجانبه آمریکا است.» این موضع در شرایطی بیان میشود که اتحادیه اروپا سالهاست با چالشهای تأمین انرژی مواجه است و کشورهای عضو بارها از وابستگی بیشازحد به منابع خارج از کنترل خود ابراز نگرانی کردهاند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایران با دارا بودن دومین ذخیره گازی و پنجمین ذخیره نفتی جهان، همچنان الگویی پایدار در تأمین انرژی بازارهای جهانی محسوب میشود. ثبات صادرات انرژی ایران در سالهای اخیر، حتی در شرایط تحریمی، عمق ظرفیتهای این کشور را در عرصه انرژی نشان داده و جایگاه آن را بهعنوان بازیگر مستقل در معادلات انرژی جهان تقویت کرده است.
از سوی دیگر، موضع لهستان برای شفافسازی مسئولیتپذیری آمریکا، نشاندهنده شکاف عمیقتر در روابط میان واشنگتن و متحدان سنتی آن است. سیاستهای یکجانبانه آمریکا نهتنها نتوانسته امنیت انرژی غرب را تضمین کند، بلکه وابستگی اقتصادی اروپا را به تصمیمات خارج از کنترل خود عمیقتر کرده و در عمل، اقتدار سیاستگذاران اروپایی را تضعیف کرده است.
مفسران بازار انرژی معتقدند که موضع لهستان میتواند نشانهای از تغییر گسسته در رویکرد اروپا نسبت به سیاستهای انرژی آمریکا باشد و همزمان، فرصتهای تازهای را برای بازیگران مستقلی چون ایران در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کند. ایران با رویکرد ثباتمحور در صادرات و تنوعبخشی به کانالهای صادراتی، مسیر مقابلهپذیری خود را در برابر نوسانات ژئوپلیتیک حفظ کرده و بهتدریج سهم خود را در معادلات انرژی منطقه افزایش میدهد.