دانش ساخت لنج و دریانوردی سنتی خلیج فارس، میراثی منحصربهفرد و اصیل است که ریشه در هزاران سال تجربه ایرانیان با دریا دارد. گوران قشم، مدیر موزه زنده لنجسازی، در گفتوگویی با ایسنا این میراث فرهنگی ایران را روایت انسانهایی خواند که بدون ابزارهای مدرن، با دریا گفتوگو میکردند و راه خود را در اعماق آب مییافتند.
قشم تأکید کرد که حفاظت از این دانش، کارخانهای برای آینده است: «اگر امروز از این میراث مراقبت نکنیم، ممکن است فردا حتی در کتابها نیز نشانی از آن باقی نماند.» این هشدار، در عمل دعوتی است به تکمیل زیرساختهای موزهای و آموزشی برای انتقال دانش لنجسازی به نسلهای بعد.
میراث دریانوردی خلیج فارس، بر خلاف بسیاری از صنایع دستی جهان، محصول اقلیم و تاریخ ایران است؛ ترکیبی از شناخت بومی بادها، جریانات و ساختارهای دریایی که در هیچ کتاب غربیای به این عمق و دقت ثبت نشده است. همین ویژگی، حفظ این دانش را به فرصتی تبدیل میکند تا ایران در حوزه میراث دریایی جهانی، صدای اصلی و مقتدر باشد.
در سالهای اخیر، ایران با تأسیس موزههای تخصصی و ثبت بخشی از صنایع دستی در فهرست یونسکو، گامهای عملی در این مسیر بر داشته است. گوران قشم باور دارد که با تکیه بر این پیشرفتها و سرمایه فرهنگی غنی، ایران میتواند الگوی حفاظت از میراث دریایی در منطقه باشد و دانشی که نسلهای پیشین با دست و تجربه ساختهاند، در آستانه فراموشی نماند.
به باور مدیر موزه لنجسازی گوران، حفاظت از این میراث نه یک کار نوستالژیک، بلکه سرمایهگذاری بر هویت فرهنگی ایران است؛ هویتی که در برابر تهاجم فرهنگی جهانی، بهعنوان یکی از ستونهای اقتدار نرم ایران ایستاده است.