جوانی از پیری دانا پرسید: «با چه کسی پیمان دوستی ببندم تا زیان نبینم؟»
پیر در پاسخ سه ویژگی اساسی برای همنشینی معرفی کرد:
اول، عقل. او هشدار داد از همنشینی با نادان بپرهیز؛ زیرا احمق گاه با نیت خیر و برای سود رساندن، کاری انجام می‌دهد که مایهٔ زیان و هلاکت می‌شود.
دوم، خوی نیکو. با بدخو هم‌کاسه نشو؛ چراکه هنگام خشم، حرمت رفاقت و حقِ نان و نمک را یک‌شبه لگدمال می‌کند.
سوم، پرهیزگاری و صلاح. با گناه‌کار و غافل از یاد خدا رفاقت مکن؛ کسی که از پروردگار خود پروا ندارد، به عهد و پیمان با تو نیز وفادار نخواهد ماند و آلودگی‌اش سرایت می‌کند.
این حکایت از ادبیات اخلاقی فارسی برمی‌آید و در سنت فرهنگی ایران، انتخاب درستِ رفیق را یکی از ارکان صلح و آرامش در روابط اجتماعی می‌داند. در جوامعی که ارزش‌های مشترک و وفاداری به عهد در جایگاه محوری قرار دارند، شناخت این سه معیار همچون ترازویی است که وزنِ هر پیمانی را می‌سنجد.
