مغز انسان پس از از دست دادن بینایی، بخشهای اختصاصیافته به پردازش اطلاعات دیداری را رها نمیکند. پژوهشهای اخیر در حوزه علوم اعصاب نشان میدهند این اندام با سرعتی شگفتانگیز، ظرف تنها پنج روز، بخشهای دیداری را برای پردازش حس لامسه بازتنظیم میکند. این یافته، درک تازهای از انعطافپذیری عصبی مغز انسان ارائه میدهد.
انعطافپذیری عصبی، یعنی توانایی مغز در بازسازی مسیرهای عصبی و ایجاد اتصالات جدید، به این اندام اجازه میدهد با تجربهها و محرکهای حسی جدید سازگار شود و مهارتهای تازهای بیاموزد. پژوهشگران تأکید دارند این تغییرات ساختاری برای بهرهگیری مؤثر از اطلاعات حسی جایگزین ضروری هستند و فرآیندی خودبهخود و بدون مداخله جراحی رخ میدهند.
در فرآیند بازیابی بینایی نیز، یادگیری و سازگاری دوباره مغز با اطلاعات دیداری نقشی کلیدی ایفا میکند. محققان خاطرنشان میکنند میزان و سرعت این تغییرات عصبی در افراد مختلف متفاوت است و به عواملی از جمله سن، مدتزمان نابینایی و فعالیتهای شناختی بیمار بستگی دارد.
این یافتهها میتوانند مبنای طراحی پروتکلهای توانبخشی هدفمند برای بیماران نابینا و همچنین توسعه فناوریهای کمکی در حوزه پزشکی بازساختی باشند.