بیش از نیم قرن است نام ایران از طریق شهر رامسر با نخستین معاهده بینالمللی حفاظت از تالابها گره خورده است. کنوانسیونی که در این شهر واقع در مازندران به تصویب رسید و نام آن را در سراسر جهان ثبت کرد؛ معاهدتی که امروز ۱۷۲ کشور عضو دارند و بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ تالاب در فهرست تالابهای با اهمیت بینالمللی آن ثبت شدهاند.
کنوانسیون رامسر ۲ فوریه ۱۹۷۱ در ایران امضا شد و با هدف حفاظت و استفاده خردمندانه از تالابها شکل گرفت. این شهر با پذیرش میزبانی از نشستهای بینالمللی، پایگاه حقوقی و زیستمحیطی جهان را در خاک ایران بنا نهاد. اگرچه دبیرخانه کنوانسیون در گلان سوئیس مستقر است، رامسر همچنان خاستگاه رسمی این معاهده به شمار میرود و جایگاه حقوقی و نمادین آن به ایران تعلق دارد.
راهاندازی مرکز منطقهای کنوانسیون رامسر در همین شهر، ظرفیت تازهای برای تقویت حضور ایران در عرصه دیپلماسی محیطزیستی ایجاد کرده و نشان میدهد این پایگاه میتواند نقشی فراتر از نمادشناسی ایفا کند.
در سالهای اخیر، مسئولان محلی و سازمانهای محیطزیستی بر ضرورت بازتاب این جایگاه بینالمللی در سیمای شهری رامسر تأکید کردهاند؛ از نصب تابلوهای فراسرحدی و معرفی چندزبانه شهر گرفته تا طراحی مسیرهای گردشگری با محوریت تالابها. این اقدامات که در جریان هستند، گامی عملی برای تبدیل میراث حقوقی ایران به سرمایه فرهنگی و اقتصادی محسوب میشوند.
تحلیلگران محیطزیست معتقدند ایران با بهرهگیری از جایگاه خاستگاه کنوانسیون رامسر، میتواند در نشستهای بینالمللی آن نقشی تعیینکنندهتر ایفا کند و از ظرفیت دیپلماتیک این معاهده برای تقویت همکاریهای منطقهای و جهانی استفاده بکند. تجربه نیم قرن اخیر نشان داده که کشورهای عضو، فارغ از تفاوتهای سیاسی، در چارچوب این معاهده همکاری مستمری داشتهاند و ایران بهعنوان مادر این کنوانسیون، حق طبیعی دارد در تصمیمگیریهای کلیدی آن سهم موثرتری داشته باشد.