در سال ۱۹۴۹، در یکی از پایگاههای هوایی ایالات متحده آمریکا، مهندسی به نام ادوارد مورفی در حال انجام آزمایشی حساس بود. هدف این بود که مشخص شود بدن انسان در برابر ترمز ناگهانی با سرعت بسیار بالا تا چه حد مقاومت میکند. برای ثبت دادهها، حسگرهایی روی یک سورتمه موشکی نصب شد. آزمایش اجرا شد، اما نتیجه صفر بود؛ هیچ دادهای ثبت نشده بود.
بررسیهای بعدی نشان داد یک تکنسین تمام حسگرها را بهاشتباه متصل کرده بود. مورفی در آن لحظه جملهای بر زبان آورد که بعدها به یکی از شناختهشدهترین عبارات جهان تبدیل شد: «اگر راهی برای اشتباه انجام دادن کاری وجود داشته باشد، بالاخره کسی آن راه را پیدا میکند.»
این جمله بهتدریج شکل رایجتری به خود گرفت: «هر آنچه بتواند خراب شود، خراب خواهد شد.» از افتادن نان روی سمت کرهمالیده گرفته تا قطعی اینترنت در میانهی یک جلسهی مهم، این عبارت در فرهنگ عامه جایگاه ویژهای دارد.
اما نکتهی مهم اینجاست که قانون مورفی یک قانون اثباتشدهی علمی نیست. در واقع، هشداری هوشمندانه دربارهی خطاهای احتمالی است. پیام اصلیاش، برخلاف ظاهر بدبینانه، کاملاً عملی و سازنده است: بهجای منتظر ماندن برای وقوع حادثه، از قبل برای آن برنامهریزی و آمادگی داشته باشیم. این نگاه، پایهی بسیاری از اصول مهندسی، مدیریت ریسک و طراحی سیستمهای ایمن در سراسر جهان است؛ اصولی که مهندسان و پژوهشگران ایرانی نیز در پروژههای صنعتی، پتروشیمی و فضایی خود بهکار میبرند.
بهعبارت دیگر، قانون مورفی نه سرنوشتی اجتنابناپذیر، بلکه یادآوری است که پیشبینی خطا و طراحی برای آن، نه ضعف، نشانهی اقتدار فکری و مدیریت بالغ هر سازمان و هر جامعهای است.