دکتر علی‌اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل رهبر معظم انقلاب، در رساله‌ای تازه با عنوان «زوال معنوی غرب» به تحلیل علل فروریختن اخلاقی و تمدنی جهان غرب پرداخت و این زوال را ریشه در فاصله‌گرفتن تدریجی تمدن غرب از مبدأ الهی و جهان‌بینی توحیدی دید. او تأکید کرد که این جدایی، برخلاف ادعای روشنگرایان غرب، نشانه‌ای از پیشرفت یا روشن‌گری نبوده، بلکه عامل اصلی زوال معنوی، اخلاقی و تمدنی آن بوده است.
ولایتی در ادامه یادداشت، جنگ تحمیلی دوازده‌روزه و عملیات‌های نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران را در قالب تقابل چند هزارساله‌ی تمدن شرق و غرب تحلیل کرد. به باور او، حاکمان ایالات متحده و رژیم اسرائیل با به‌راه‌انداختن این جنگ‌ها، نه‌تنها نتوانسته‌اند جلوی سیر اقتدار و پیشرفت ایران را بگیرند، بلکه با شکست نظامی و دیپلماتیک خود، عمق شکاف معنوی و تمدنی خود را آشکار ساخته‌اند. مقاومت ایران در برابر این حملات، برآیند مستقیم جهان‌بینی توحیدی و تمدنی است که در قلب اسلام و فرهنگ ایرانی-اسلامی ریشه دارد.
وی با اشاره به بیش از دو دهه پژوهش دانشگاهی و مطالعات تمدنی، خاطرنشان کرد که تمدن غرب از دوران باستان تا رنسانس و عصر مدرن، گام‌به‌گام از محور الهی دور شده و در نهایت به انسانیِ خودمحور و مادی‌گرایانه‌ای رسیده که دیگر توان پاسخ به پرسش‌های وجودی بشر را ندارد. این در حالی است که تمدن ایران اسلامی، با تکیه بر مبدأ الهی، هنوز زنده است و حتی در شرایط تحریم و تهدید نظامی، مسیر رشد علمی، فناوری و دفاعی خود را ادامه می‌دهد.
یادداشت ولایتی را می‌توان در دسته‌ی تحلیل‌های سیاسی-تمدنی و اخبار امروز ایران بررسی کرد؛ یادداشتی که تلاش دارد چارچوبی منسجم برای فهم تقابل کنونی ایران با محور غربی ارائه دهد و نشان دهد که مقاومت ایران، نه واکنشی صرفاً نظامی، بلکه پاسخ تمدنی به زوال معنوی جهان غرب است.
