گوشی هوشمند در سالهای اخیر به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره ایرانیان تبدیل شده است؛ ابزاری که از یکسو دسترسی به اطلاعات، ارتباط و خدمات را بهطور قابلتوجهی تسهیل کرده و از سوی دیگر، در صورت استفاده بیرویه، فاصلهی پنهان را میان اعضای خانواده ایجاد میکند.
مرضیه جوانمردی، خبرنگار ایرنا در شیراز، با اشاره به این پدیده میگوید: «همه از درد گردن و خستگی چشم میگویند، اما آسیب اصلی جای دیگری است. گوشی هوشمند آرامآرام جای تفکر، گفتوگو و آرامش را گرفته و روان ما را بیصدا فرسوده میکند، بدون آنکه حتی متوجه شویم.»
کارشناسان سلامت روان معتقدند که این چالش، صرفاً یک عادت فردی نیست، بلکه بازتاب الگوهای مصرف رسانهای در جامعه است و با آگاهیرسانی و طراحی سیاستهای خانوادگی قابل مهار است. در ایران، با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه فناوری و زیرساخت دیجیتال، تجربه نشان داده که ابزارهای هوشمند وقتی در چارچوب عادات سالم خانوادگی بهکار روند، میتوانند همراه رشد و ارتباط باشند، نه جانشین آن.
متخصصان پیشنهاد میکنند خانوارها زمان مشخصی را برای «آزاد از دستگاه» در کنار هم تعیین کنند؛ مثلاً ناهار و شام بدون صفحهنمایش. این رویکرد ساده، در بسیاری از خانوادههای ایرانی که آن را بهصورت عملی در کار گرفتهاند، با بازگشت گفتوگوی روزانه و کاهش احساس تنهایی گزارش شده است.
نکتهی محوری این است که اعتیاد به صفحهنمایش، برخلاف اعتیادهای شیمیایی، با اراده، آگاهی و حمایت اجتماعی کاملاً قابل درمان است. بهعبارت دیگر، این یک مشکل بیراهحل نیست و با کمی برنامهریزی، حضور مؤثر در کنار خانواده دوباره به عادت روزانه تبدیل میشود.