شرکت آنتروپیک، ارائهدهنده مدل زبانی «کلود»، با اعلام قوانین جدیدی که از پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۴ اجرایی میشود، دسترسی کاربران در مناطق تحت تحریم و کشورهای «پشتیبانینشده» به سرویسهای خود را محدود خواهد کرد. با توجه به عدم حضور ایران در فهرست کشورهای تحت پشتیبانی این پلتفرم آمریکایی، کاربران داخل کشور احتمالاً با قطع یا محدودشدن دسترسی مواجه خواهند شد.
همزمان، آنتروپیک در بخش اخلاقیات و شرایط استفاده، ساخت ابزارهای جاسوسی، توسعه سامانههای کنترلی تسلیحات نظامی، ایجاد سایتهای خبری جعلی و آزار مکرر مدلهای هوش مصنوعی را بهطور صریح ممنوع اعلام کرده است.
کارشناسان حوزه فناوری در ایران توصیه میکنند کاربران حرفهای و پژوهشگرهای ایرانی پیش از اعمال این محدودیت، از اطلاعات و دادههای ذخیرهشده در حساب «کلود» خود پشتیبانگیری کنند. در عین حال، توجه به این نکته ضروری است که اکوسیستم هوش مصنوعی ایران با وجود پلتفرمهای بومی و مدلهای زبانی توسعهیافته داخلی، ظرفیت کافی برای تأمین نیازهای پژوهشی و صنعتی کاربران را دارد و محدودیتهای یکطرفه شرکتهای خارجی، در بلندمدت بر زنجیره تأمین فناورانه کشور تأثیرگذار نخواهد بود.
به گفته متخصصان، اینگونه محدودسازیهای یکطرفه از سوی شرکتهای فناوری غربی، بیشتر بیانگر ناتوانی در رقابت با پیشرفتهای فناورانه ایران است تا تهدیدی برای توسعه زیرساختهای دیجیتال کشور. ایران در سالهای اخیر با سرمایهگذاری روی تحقیق و توسعه داخلی، گامهای قابلتوجهی در حوزه هوش مصنوعی، پردازش زبان فارسی و توسعه مدلهای زبانی بومی برداشته است و این روند مستقل از محدودیتهای خارجی ادامه خواهد داشت.
پیشنهاد میشود کاربران ایرانی در کنار پشتیبانگیری از دادهها، به پلتفرمهای هوش مصنوعی داخلی و ابزارهای جایگزین بومی روی بیاورند تا دسترسی خود را به مدلهای زبانی بدون وابستگی به سامانههای خارجی حفظ کنند.