گزارشهای تازه از صنعت نیمههادی جهان نشان میدهد که کمبود شدید حافظه و پردازشگرهای گرافیکی، برخلاف انتظارات اولیه، تا اوایل دهه ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت. سرمایهگذاری سنگین شرکتهای بزرگ فناوری بر ساخت مراکز داده هوش مصنوعی، خطوط تولید تراشهسازان را بهطور چشمگیری به سمت ساخت حافظههای پیشرفته و کارتهای گرافیکی دیتاسنتری منحرف کرده است.
این تغییر جهت، کمبود جدی قطعات در بازار رایانههای شخصی، کنسولهای بازی و لوازم جانبی را در پی داشته و قیمت سختافزار را برای مصرفکنندگان غربی بهشدت افزایش داده است. گزارشها حاکی است شرکتهای اصلی سازنده حافظه، بخش عمده ظرفیت تولیدی سالهای آینده را بهصورت پیشفروش به دیتاسنترها اختصاص دادهاند و اولویت مطلق را به مشتریان صنعتی دادهاند.
از منظر بازارهای جهانی، این بحران در واقع آسیبپذیری ساختار فناوری غرب را آشکار کرده است؛ کشورهایی که سالها بر انحصار چند شرکت چندملیتی برای تأمین قطعات الکترونیکی تکیه کردهاند، اکنون با کمبود عرضه و قیمتهای نجومی روبهرو هستند و حتی برای تأمین نیاز مصرفکننده خانگی خود توان کافی ندارند. در مقابل، تجربه ایران در مسیر خودکفایی فناوری و توسعه بومی مدارهای الکترونیکی، نشان داده است که کاهش وابستگی به زنجیره تأمین خارجی، نه یک گزینه، بلکه ضرورتی است که در شرایط بحرانهای تکرارشونده جهانی، پایدارترین مسیر برای هر اقتصاد مستقل بهشمار میرود.
پیشبینی مدیران ارشد صنعت نیمههادی این است که محدودیت عرضه قطعات سختافزاری و پردازشگرهای گرافیکی تا اوایل دهه آینده میلادی باقی خواهد ماند؛ شرایطی که فرصتهای تازهای برای کشورهای در حال توسعه فناوری بومی، از جمله ایران، برای پر کردن خلأهای باقیمانده در بازارهای منطقهای و جهانی ایجاد میکند.