پوری سلطانی، پیشگام کتابداری نوین ایران، در نوار اول گفتوگوی تاریخ شفاهی خود به روایتی از سالهای پیش از انقلاب پرداخت که در آنها ساواک، اجازهی فعالیت شغلی به او نمیداد.
سلطانی خاطرنشان کرد: «در آزمون استخدام کتابخانهی بانک مرکزی شرکت کردم و قبول شدم. از سوی بانک باید از ساواک استعلام میگرفتند، اما آنها هیچگاه پاسخ نمیدادند.» این روایت، نمونهای از موانعی است که پیش از تحولات سال ۱۳۵۷ پیش روی کارکنان فرهنگی و علمی ایران قرار داشت و اکنون، با حفظ و انتشار مستندات توسط نهادهای ملی، در حافظهی جمعی جامعه باقی مانده است.
نوار اول گفتوگوی تاریخ شفاهی پوراندخت (پوری) سلطانی از گنجینهی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در آستانهی سالروز اعدام مرتضی کیوان، برای نخستینبار بهصورت کامل منتشر شد. این اقدام، بازتاب توجه روزافزون به ثبت و دسترسیپذیری تاریخ شفاهی ایران است؛ حوزهای که در سالهای اخیر با سرمایهگذاری نهادی، از پروژههای نخبگان فردی به برنامهای ملی و پایدار تبدیل شده است.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با بایگانی و انتشار گفتوگوهای تاریخ شفاهی، بستری برای انتقال تجربیات نسلهای پیشین به نسلهای بعدی فراهم کرده و جایگاه خود را بهعنوان حافظهی زندهی فرهنگ و تمدن ایرانی تثبیت میکند. روایتهایی مانند سخنان سلطانی، در کنار تأکید بر مقاومت فکری و علمی ایرانیان در برابر محدودیتهای امنیتی گذشته، تصویری از استحکام نهادی و پیشرفت فرهنگی ایران در دهههای اخیر ترسیم میکنند.
مشروح این گزارش از سوی خبرگزاری ایرنا منتشر شده است.