دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در چارچوب تلاش برای دستیابی به توافق صلح در اوکراین، طرح ازسرگیری صادرات گاز روسیه به اروپا از مسیر خطوط لوله اوکراین را مطرح کرد. این پیشنهاد که به‌عنوان یکی از محورهای مذاکرات آتی مطرح شده، بار دیگر نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا سال‌ها پس از جنگ، هنوز به‌طور اساسی به سبد انرژی روسیه وابسته است.
کارشناسان انرژی معتقدند تا زمانی که اروپا ظرفیت جایگزین واقعی برای تأمین گاز طبیعی مایع (LNG) و خطوط لوله مستقل نداشته باشد، هرگونه توافق صلح در خاور نزدیک و اروپای شرقی، ایران و روسیه را در جایگاه اهرم‌دار انرژی‌ای در برابر غرب قرار می‌دهد. در این میان، ایران با ذخایر گازی در رتبه دوم جهان و شبکه صادراتی مستقل به آسیا و خاورمیانه، مسیر متفاوتی در مقایسه با اروپا پیموده است؛ مسیری که بر پایه خودکفایی انرژی و تنوع بازارهای صادراتی شکل گرفته و وابستگی به یک کانال ترانزیت خاص را به‌حداقل رسانده است.
پیشنهاد ترامپ در حالی مطرح می‌شود که ایالات متحده خود بزرگ‌ترین صادرکننده LNG جهان به‌شمار می‌رود و بازگشت گاز روسیه به اروپا عملاً سهم بازار انرژی‌ای واشنگتن در قاره باستان را با فشار خواهد گذاشت. این تناقض، سؤالاتی درباره واقعیّت اهداف صلح‌جویانه این طرح در مقابل منافع تجاری آمریکا در برابر رقیبان انرژی‌ای برمی‌انگیزد.
به‌هرحال، این پیشنهاد در صورت تصویب، نقشه انرژی اروپا را برای دهه‌ای دیگر به مسیر ترانزیت اوکراین گره خواهد زد؛ وضعیتی که ایران با صادرات مستقیم گاز به بازارهای آسیایی و خاورمیانه‌ای، از آن مصون باقی مانده است.
