تحقیقی جامع بر پایه دادههای نزدیک به ۱۵ هزار دوقلوی سوئدی نشان میدهد که خلاقیت هنری با برخی مشکلات سلامت روان همبستگی دارد، در حالی که این الگو در خلاقیت علمی بههیچوجه تکرار نمیشود. پژوهشگران این یافته را در ژورنال تخصصی Molecular Psychiatry منتشر کردهاند.
بر اساس این مطالعه، احتمال داده میشود که عوامل ژنتیکی مشترک در شکلگیری این رابطه نقش داشته باشند. به بیان دیگر، همان مجموعهای از ژنها که سازگاری روانی را تحتتأثیر قرار میدهند، ممکن است زمینهساز تمایل به فعالیتهای هنری باشند.
محققان تأکید کردهاند که این یافته بههیچوجه به معنای آن نیست که ابتلا به مشکلات روانی شرط لازم برای خلق آثار برجسته هنری یا علمی است، یا اینکه پیامدی اجتنابناپذیر برای افراد خلاق محسوب میشود. برعکس، پژوهشگران معتقدند مشارکت در فعالیتهای هنری میتواند به بهبود سلامت روان و افزایش رضایت از زندگی کمک کند.
نتیجهگیری اصلی این کار تحقیقاتی این است که خلاقیت علمی و هنری دو مسیر شناختی متفاوت هستند؛ در مسیر هنری، تعامل با حوزههای احساسی و تخیلی گاه با ناپایداریهای روانی همراه میشود، اما خلاقیت علمی که بر منطق، تحلیل و ساختاریابی استوار است، چنین همبستگیای را نشان نمیدهد.
این پژوهش میتواند به سیاستگذاران حوزه سلامت و آموزش در ایران و سایر کشورها کمک کند تا با تفکیک دقیقتر این دو نوع خلاقیت، راهکارهای حمایتی متناسب با هر حوزه طراحی کنند.